UMRE
UMRE NEDİR?
Umre kelimesi, ziyaret etmek anlamına gelmektedir. Dini bir
terim olarak umre, "Belirli bir zamana bağlı olmaksızın ihrama
girerek Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak
ve tıraş olup ihramdan çıkmaktan” ibarettir.
Umrenin iki farzı vardır: İhram ve tavaf. Bunlardan ihram şart;
tavaf, rükündür. Vacipleri ise sa’y ile tıraş olup ihramdan
çıkmaktır.
Ömürde bir defa umre yapmak sünnettir.
Umrenin pek çok fazileti vardır. Özellikle Ramazan ayında
yapılan umrenin sevabı pek çoktur. Hz. Peygamber umre hakkında
şöyle buyurmaktadır :
"Umre, diğer bir umre ile arasındaki günahları siler"
"Ramazanda yapılan umrenin sevabı bir haccın sevabına denktir."
UMRE'NİN MAHİYETİ VE HÜKMÜ
Resûl-i Ekrem (s.a.v.)'in: "Umre, ikinci bir umreye kadar
yapılan günahların keffaretidir. Hacc-ı Mebrur'un ise cennetten
başka karşılığı yoktur" buyurduğu bilinmektedir. Hanefi fûkahası;
mali kudreti ve sıhhati müsait olan mü'minlere umre vacip midir,
yoksa sünnet midir? noktasında ihtilâf etmiştir. İbn-i Abidin bu
konuyu izah ederken: "Cevhere sahibi vacip olduğunu
sahihlemiştir. Bazıları ona mutlak olarak "Sünnet" adını
vermişlerdir. Ama bu vücûba aykırı değildir." Rivayetten
anlaşılan sünnet olduğudur. Çünkü İmam-ı Muhammed (r.a.) umrenin
tetavvû olduğunu nassan söylemiştir. Fetih sahibi buna meyletmiş
ve delilleri naklettikten sonra: "Vacip ve nafile olduğunu
iktiza eden deliller çatışmıştır. Binaenaleyh biri sabit olmayıp
mücerred Peygamber (sav) ile Ashabının ve tâbiûn'un fiilleri
kalmıştır. Bu da sünnet olduğunu icabeder; biz de buna kail
olduk" demiştir" hükmünü beyan etmektedir.
Molla Hüsrev "Umre sünnetir. O, Kâbe-i Muazzama'yı tavaf ve safa
ile Merve arasında sa'y etmektir. Umre yılın bütün günlerinde
caizdir. Sadece Arefe gününde ve Arefe gününden sonra gelen dört
günde mekruhtur. Çünkü o günler haccın ve hacca bağlı olan
amellerin vakitleridir" buyurmaktadır. Feteva-ı Hindiyye'de:
"Şer'i şerif'te umre; sıfat,ı mahsusa üzere, Kâbe-i Muazzama'yı
ziyaret ve Safa ile Merve arasında sa'y etmektir. Bunlar ihramlı
olarak yapılır. Serahsi'nin Muhıyt'inde de böyledir. Bize göre
umre sünnettir, vacip değildir. Bir yıl içerisinde birden fazla
umre yapmak da caizdir." Hükmü kayıtlıdır.
İmam-ı Merginani: "Bize göre umre sünnettir. İmam-ı Şafi (r.a.)
indinde ise farzdır. Zira onun için Resûl-i Ekrem (sav)'in:
"Umre bir farizadır. Tıpkı hacc farizası gibi" Hadis-i Şerifi
vardır. Bizim için ise Resûl-i Ekrem (s.a.v.)'in: "Hacc bir
farizadır. Umre ise bir tetavvûdur" Hadis-i Şerifi esastır.
Çünkü umre, hiçbir vakitle kayıtlı değildir. Umre, ondan başka
birşeyin niyetiyle de edâ olunur. Bu ise tetavvû (Sünnet)
olmasının işaretidir. İmam-ı Şafii (rh.a)'nin rivayet ettiği
Hadisin tevili ise; umre bir takım amellerle takdir olunmuştur.
Tıpkı hacc ibadetinde olduğu gibi. Zira Hadis-i Şerif'ler
arasındaki tearruz (Biri bırakılmadan, diğeriyle amel edilemiyen,
birbirinin zıddı) ile farziyyet sabit olmaz" hükmünü beyan
etmektedir. Sahabe-i Kiram "Umre" için "Küçük hacc" demiştir.
İbn-i Abidin: "Ramazan ayında umre yapmak başka zamanda umre
yapmaktan efdaldir. Fetih sahibi bunu İbn-i Abbas'tan rivayet
edilen şu hadisle istidlâl etmiştir: "Ramazanda bir umre yapmak,
bir hacca bedeldir" Müslim'in bir tarıkinde: "Bir hacc iktiza
eder veya benimle bir hacc" denilmiştir. Müslim demiştir ki:
"Selef - Allah onlar sebebiyle bize rahmet etsin-" Umre'ye
"Küçük hacc" derlermiş. Peygamber (s.a.v.) dört defa umre
yapmıştır. Sahih rivayete göre bunların hepsi hicretten sonra
Zilkâde ayında olmuştur" tamamı oradadır buyurmaktadır.